Палац Румянцавых і Паскевічаў у Гомелі

У канцы ХVІІІ стагоддзя беларускія землі знаходзіліся ў складзе Расійскай імперыі, а Гомель імператрыца Кацярына II падарыла свайму фаварыту - генералу-фельдмаршалу Пятру Аляксандравічу Румянцаву-Задунайскаму за выдатныя перамогі ў вайне з Турцыяй. На беразе ракі Сож ужо стаяў драўляны замак, які некалі належаў канцлеру ВКЛ Міхаілу Чартарыйскаму, які палкаводзец Румянцаў загадаў знесці, а на яго месцы ўзвесці новы. У 1777 годзе пры ўдзеле архітэктараў таго часу Аляксеева, Бланка, Фельтэна, Масцапанава пачалося будаўніцтва палаца ў стылі ранняга класіцызму.

Імя аўтара праекта гомельскага палаца дакладна не ўстаноўлена, аднак навукоўцы мяркуюць, што ім мог быць таленавіты архітэктар Іван Стараў, па праектах якога пабудаваны многія знакамітыя будынкі Санкт-Пецярбурга. У спадчыну ад Пятра Румянцава палац атрымаў яго старэйшы сын Мікалай Пятровіч Румянцаў - канцлер Расійскай дзяржавы, мецэнат, заступнік навукі і мастацтваў. У 1834 годзе новым уладальнікам маёнтка стаў буйны военачальнік - генерал-фельдмаршал Іван Фёдаравіч Паскевіч, які працягнуў фарміраванне палацава-паркавага ансамбля. У XIX - пачатку XX стст. у багата прыбраных парадных залах палаца гаспадары ладзілі пышныя прыёмы, балі, урачыстыя мерапрыемствы.

Неаднаразова ў сядзібу Румянцавых і Паскевічаў прыязджалі члены імператарскай сям'і Раманавых. Апошняй уладальніцай гомельскага маёнтка была княгіня Ірына Паскевіч - мэцэнат, перакладчык. Менавіта яна - аўтар першага перакладу рамана Талстога "Вайна і мір" на французскую мову. Пазней рэзідэнцыя і рэдкія калекцыі князёў сталі асновай для стварэння Мастацка-гістарычнага музея, адкрытага ў 1919 годзе. Палац некалькі разоў падвяргаўся разбурэнню і аднаўляўся: асабліва моцна пацярпеў падчас бунту (1919) і ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

На працягу гісторыі памяшканні ансамбля выкарыстоўваліся для розных патрэб. Тут знаходзіліся тэлефонная станцыя, бібліятэка, лялечны тэатр, Палац піянераў, музей. У наш час былая рэзідэнцыя арыстакратаў у Гомелі - адзін з найцікавейшых і найбольш наведваемых музеяў Беларусі, буйны гісторыка-культурны і асветніцкі цэнтр. Першы паверх цэнтральнай часткі палаца - гістарычная рэканструкцыя памяшканняў дваранскага маёнтка. Як і ў даўнія часы, тут размешчаны Калоны зала, Белая гасцёўня, Чырвоная гасцёўня, зала ўрачыстых прыёмаў (былая "залатая сталовая"). Сёння гэтыя залы - не толькі частка экспазіцыі, але і месца правядзення баляў і канцэртаў, сустрэч і перагавораў з удзелам першых асоб дзяржаў. У Гомельскім палацы часта праходзяць выстаўкі (карцін і іншых прадметаў мастацтва, фатаграфій), цікавыя адукацыйныя праекты.

Чытаць таксама

Палац Тызенгаўзаў

Паставы вядомыя з 1552 года як прыватнае паселішча. У другой палове XVIII стагоддзя Антоній Тызенгаўз быў яго ўладальнікам. Яго ініцыятывай было будаўніцтва тут некаторых заводаў, ткацкай фабрыкі, млыну, гарбарнага завода, архітэктурнага комплексу жылых дамоў.

Палацы, куды можна трапіць бясплатна

На першым месцы ў спісе бясплатных для наведвання помнікаў гісторыі і архітэктуры - замкі Беларусі. Замкі ўражваюць цікаўных спалучэннем разнастайных архітэктурных і канструктарскіх элементаў, дэталяў, якія належаць розным эпохам і стылях, дзякуючы чаму маюць вялікую цікавасць не толькі для тых, хто захапляецца гісторыяй і культурай, але абсалютна для кожнага.

Палац Бутрымовіча

Прыгожы будынак з антычнымі тэрасамі на бакавых крылах і пяццю высокімі лесвіцамі, звернутымі да ракі, называецца Палацам Бутрымовіча.